|
|
|
|
|
Sleepy Lagoon: voor
de hand liggende keuze
Op welke manier en door
welke personen dit stuk is gekozen om de juiste sfeer te scheppen, we weten
het niet precies. Maar duidelijk is wel dat de keuze voor juist dit orkestwerk
in de beginjaren ‘50 min of meer voor de hand lag. De jaren na de Tweede
Wereldoorlog waren in Europa de tijden van opbouw. Er was behoefte aan
vermaak; niet door actie en achtbanen, maar juist door vredig vermaak,
lieve liedjes en sprookjesachtige omgevingen om bij weg te dromen. Eric
Coates was in die tijd de meest dromerige componist. En laat nu juist zijn
meest dromerige muziekwerk zijn gekozen als achtergrond in de Efteling:
By the Sleepy Lagoon. De naam Eric Coates zegt nu vrijwel niemand meer
iets. Toch was hij in zijn jaren een hitproducent die de gevoelige snaren
wist te raken van veel mensen. Wat weten we van hem, en van By the Sleepy
Lagoon? Lees hoe een droom een sprookje werd.
Eric Coates, van violist
naar componist
Eric
Coates werd op 27 augustus 1886 als jongste zoon van vijf kinderen geboren.
Zijn vader was de plaatselijke arts in Tenter Hill, Hucknall, Groot Britannië.
Als kind lag Eric in bed ‘s avonds te luisteren naar de Hucknall Old Brass
Band die speelde in de Plough and Harrow Inn. Op zijn zesde werd hij trotse
bezitter van een viool. Zijn moeder speelde piano, zijn vader fluit, en
samen met drie zussen en Eric vormden ze een orkestje, kortom een muzikale
familie. Eric studeerde viool en compositie in Nottingham en bij de Royal
Academy of Music in Londen. Om geld te verdienen speelde hij in theaterorkesten.
Het was een tijd van ballades en concerten. Vooral ballades op de teksten
van gedichten waren populair.
Na zijn studie werd Eric violist bij de Beecham Symphony Orchestra, later bij het Queen’s Hall Orchestra. Vanwege klachten aan zijn linkerarm en -hand, wijdde hij zich vanaf juli 1919 aan composeren en dirigeren van zijn eigen muziek. De radio was een belangrijk medium: de BBC-lichte programma’s vroeg naar nieuwe moderne muziek. Engeland had na de eerste wereldoorlog wat oppeppers nodig. Het was de perfecte achtergrond voor een componist om een eindeloze stroom van eenvoudig te onthouden melodieën te componeren. De muziek die Coates schreef sprak al snel alle generaties aan; van de nostalgische types tot de jongeren. Hij had succes, en produceerde de ene hit na het andere. Eric Coates overleed op 71-jarige leeftijd op 21 december 1957, in het Royal West Sussex Hospital. Binnen enkele uren verzond de BBC over de wereld het bericht dat de ‘ongekroonde koning van de lichte muziek’ was overleden.
Zijn muziek: lyrisch
De muziek van Coates is
vooral bekend geworden omdat hij grenzeloos lyrische muziek kon schrijven
voor orkesten. Zo schreef hij ook muziek voor balletten, maar die werd
vervolgens als luistermuziek tijdens een concert opgevoerd. Op zijn balletmuziek
is nooit gedanst. Daarnaast schreef hij een handvol kamerwerken en piano-solo’s,
de meesten daarvan zijn vergeten, of verloren, of allebei. Coates schreef
ook muziek voor televisie, reclames en film, maar werd ook bekend om zijn
160 songs, meest ballades. Veel liedjes zijn geïnspireerd op de zee.
De muziek van Eric Coates is altijd typisch Engels; of hij nu de Engelse
dorpssfeer van het platteland ving of de familiescenes uit zijn geliefde
Londen. Hij maakte van alles een herkenbare melodie, een pakkend rythme
en heldere orkestratie. Later kwam Eric Coates kwam onder invloed van de
Jazz. Het was de jazz die de bekendheid zou bepalen van het werk dat in
de Efteling het sprookje van de Magische Klok begeleidt.
By the Sleepy lagoon
By the Sleepy Lagoon is
een wals-serenade. Het heel langzame werk duurt ca. 5 minuten, en wordt
tijdens de vertelling van Reijnders een keer herhaald. Sleepy Lagoon is
geen vernieuwend werk dat tot de klassieken zal gaan behoren. Het treft
wel heel goed de dromerige sfeer die past bij de na-oorlogse jaren waarin
de rol van sprookjes en verpozing steeds belangrijker werd. By the Sleepy
Lagoon is niet geïnspireerd op een Zuidzee-eiland, maar op een plek
in Sussex in Engeland. Het is geschreven in 1930, maar werd vreemd genoeg
niet onmiddellijk een succes. Dat succes kwam pas toen een Amerikaans dansorkest
het als een langzame foxtrot ging spelen. Toen werd het nummer een regelrechte
hit bij juke boxes. In 1948 werd Sleepy Lagoon gekozen tot openingsthema
van het radioprogramma Desert Island Discs. Dat programma bestaat nu nog
steeds. Sleepy Lagoon is in Engeland de best bekende melodie. Dat effect
is vergelijkbaar met Gute Nacht Freunden, al meer dan 25 jaar de beginmelodie
is van radioprogramma Met het oog op morgen, dagelijks op Radio 1.
Van de droom naar het
sprookje
Hoe kwam het dromerigste
succes van de jaren 40 en 50 van de dromerigste componist terecht in de
Efteling? Is Sleepy Lagoon door Anton Pieck ‘meegenomen’ tijdens een vakantie
door zijn geliefde Engeland? Heeft hij de begintune op de radio gehoord?
Piecks Engelandliefde dateert vooral van latere jaren, en het lijkt op
het eerste gezicht niet waarschijnlijk dat hij de muziekkeuze heeft bepaald.
Is Peter Reijnders dan misschien verantwoordelijk voor de inzet van de
meest dromerige muziek van de jaren na de oorlog? Wie het weet mag het
zeggen, “in sprookjes is alles mogelijk’. Feit is dat enige jaren later,
in 1952 de eerste bezoekers langs De
Magische Klok in de Efteling liepen, en de droom een sprookje werd.
tekst: Ruud Heesters,
bewerking: Erwin Scheper
© 1999-2008 Erwin's Eftelingsite All Rights
Reserved